Gardasil 9 - szczepionka przeciwko HPV

Czego dowiesz się z tego tekstu?

• Szczepionka Gardasil 9 chroni przed 9 typami wirusa HPV wywołującymi raka (m.in. szyjki macicy, odbytu) oraz kłykciny kończyste.
• Preparat przeznaczony jest dla dzieci od 9. roku życia, młodzieży oraz dorosłych obu płci - również po 30. czy 40. roku życia i po rozpoczęciu współżycia.
• Szczepienie obejmuje 3 dawki podawane w odstępach 0, 2 i 6 miesięcy po wcześniejszej kwalifikacji lekarskiej.
• W dniu zabiegu pacjent nie może mieć ostrej infekcji. Szczepienie jest bezpieczne w okresie karmienia piersią, jednak w ciąży należy je przełożyć.
• Ewentualne skutki uboczne są łagodne i przemijające - najczęściej to miejscowy ból, obrzęk lub ból głowy.
• Wykonanie szczepienia mobilizuje układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał i skutecznie zapobiega zmianom przednowotworowym.

Gardasil 9 to szczepionka przeznaczona dla dorosłych, młodzieży i dzieci od 9 roku życia w celu uodpornienia organizmu przeciw chorobom wywołanym przez wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58. Zaliczamy do nich zarówno brodawki narządów płciowych (tzw. kłykciny kończyste) występujące u kobiet i mężczyzn, jak i zmiany przednowotworowe oraz nowotwory żeńskich narządów płciowych (rak szyjki macicy, rak sromu, rak pochwy) czy rak odbytu. 

Wskazania do stosowania szczepionki HPV

Szczepionka Gardasil 9 stosowana jest profilaktycznie w celu zapobiegania rozwojowi m.in. raka szyjki macicy oraz zmniejszenia ryzyka zakażenia brodawkami płciowymi. Nie służy do leczenia utrzymujących się zakażeń HPV lub chorób związanych z jakimkolwiek typem HPV zawartych w szczepionce. Jednakże w przypadku osób zakażonych jednym lub kilkoma szczepami HPV uwzględnionymi w szczepionce, Gardasil 9 może chronić przed chorobami związanymi z pozostałymi odmianami zawartymi w szczepionce - szczególnie onkogennymi.

Dawkowanie preparatu Gardasil 9

W Centrum Dermatologicznym FEBUMED w Warszawie pacjenci szczepieni są przeciwko HPV według schematu 3-dawkowego (0, 2, 6 miesięcy). Drugą dawkę szczepionki podajemy 2 miesiące po pierwszej dawce, a trzecią dawkę co najmniej 3 miesiące po dawce drugiej. Wszystkie trzy dawki szczepionki przeciw HPV podawane są w ciągu 1 roku.

Do szczepienia Gardasil 9 kwalifikuje lekarz dermatolog w trakcie konsultacji.

Szczepienia na HPV - od jakiego wieku?

Szczepionka Gardasil 9 przeciwko HPV przeznaczona jest dla dorosłych, młodzieży i dzieci od 9 roku życia. Według WHO i polskiej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji szczepionka jest zalecana zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn.

Badania skuteczności szczepienia Gardasil 9 prowadzone w grupach mężczyzn w wieku 9 - 26 lat oraz kobiet w wieku 9 - 45 lat potwierdziły skuteczność na zmniejszenie ryzyka zakażeniem typami wirusa HPV zawartymi w szczepionce. Na tej podstawie wydano rekomendacje dla szczepienia ww. grup wiekowych.

Czy warto szczepić się na HPV po 30. lub 40. roku życia i po rozpoczęciu współżycia?

Choć zaleca się, aby szczepienie przeciw HPV przeprowadzić jeszcze przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, profilaktyka ta przynosi wymierne korzyści również u osób dorosłych w każdym wieku. Osoby aktywne seksualnie po 30. roku życia rzadko miały kontakt ze wszystkimi określonymi onkogennymi typami HPV zawartymi w nowoczesnych preparatach. Nawet jeśli doszło już do transmisji jednego ze szczepów wirusa przenoszonego drogą płciową, organizm zachowuje podatność na zakażenie pozostałymi typami.

Właśnie w celu ochrony przed nowo nabytymi infekcjami osoby aktywne po 30. czy 40. roku życia podejmują decyzję o wykonaniu szczepienia. Po podaniu preparatu szczepionka mobilizuje układ odpornościowy do intensywnego wytworzenia przeciwciał, co tworzy trwałą barierę ochronną.

Przed czym chroni szczepionka na HPV?

Wirus HPV odpowiada za przeważającą większość przypadków raka szyjki macicy, a powstanie tej groźnej choroby nowotworowej jest bezpośrednio poprzedzone przewlekłą infekcją HPV. Przetrwały stan zapalny wywołuje niebezpieczne zmiany przedrakowe oraz rozwój zmian przednowotworowych w obrębie szyjki macicy sromu pochwy, odbytu, a także nowotwory jamy ustnej i okolic głowy i szyi. Ponadto niskoryzykowe typy wirusa wywołują bolesne niezłośliwe brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste).

Szczepienie osób dorosłych redukuje ryzyko pojawienia się groźnych schorzeń, jakimi są nowotwory złośliwe np. nowotwory szyjki macicy, rak odbytu, rak sromu i pochwy, rak prącia ograniczając tym samym ogólną liczbę zachorowań w całej ludzkiej populacji.

Możliwe skutki uboczne

Gardasil 9 przeciw wirusowi HPV, tak jak każda inna szczepionka, może powodować działania niepożądane - choć nie u każdego one muszą wystąpić.

Po zastosowaniu szczepionki Gardasil 9 na HPV zaobserwowano następujące działania niepożądane - o charakterze przemijającym:

• Bardzo często (nie częściej niż u 1 osoby na 10): działania niepożądane w miejscu wstrzyknięcia (ból, obrzęk i zaczerwienienie) oraz ból głowy.
• Często (nie częściej niż u 1 osoby na 10): działania niepożądane w miejscu wstrzyknięcia (zasinienie i świąd), gorączka, zmęczenie, zawroty głowy i nudności.
• Niezbyt często (nie częściej niż u 1 na 100 osób): powiększenie węzłów chłonnych (szyjnych, pachowych lub pachwinowych), pokrzywka, omdlenie, któremu czasami towarzyszy drżenie lub sztywnienie, wymioty; ból stawów, ból mięśni, nietypowe zmęczenie lub osłabienie, dreszcze, ogólne złe samopoczucie.
• Rzadko (nie częściej niż u 1 na 1000 osób): reakcje alergiczne.
• Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych): ciężkie reakcje alergiczne (reakcja anafilaktyczna).
• Obserwowano większą częstość występowania obrzęku w miejscu wstrzyknięcia, gdy szczepionkę Gardasil 9 przeciwko HPV podawano podczas tej samej wizyty jednocześnie z dawką przypominającą skojarzonej szczepionki przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi [komponent bezkomórkowy] oraz poliomyelitis [inaktywowanej].
• Zgłaszano omdlenie, któremu czasami towarzyszyło drżenie lub sztywnienie. Chociaż przypadki omdlenia występują niezbyt często, pacjenci powinni pozostać pod obserwacją przez 15 minut po podaniu szczepionki przeciw HPV.

Jak przygotować siebie i dziecko do szczepienia przeciw HPV?

Przygotowanie pacjenta do procedury jest proste - nie są wymagane żadne specjalistyczne badania laboratoryjne ani diagnostyczne. Podstawowym elementem jest kwalifikacja lekarska bezpośrednio przed zastrzykiem, przeprowadzana na podstawie aktualnych rekomendacji  lekarza. Praktyczne zasady przygotowania dla dorosłych oraz dzieci obu płci uwzględniają:

• Ocenę ogólnego stanu zdrowia - w momencie podania pierwszej dawki pacjent nie powinien przechodzić ostrej infekcji. Poważniejsze schorzenie, takie jak ostre zakażenie górnych dróg oddechowych przebiegające z wysoką gorączką, wymaga przesunięcia terminu zabiegu.
• Wywiad lekarski pod kątem chorób alergicznych i zaburzeń odporności - należy poinformować lekarza o ewentualnej nadwrażliwości na składniki preparatu oraz o zaburzeniach immunologicznych wynikających np. z przyjmowania leków po przeszczepach narządów, agresywnej chemioterapii czy leczenia sterydami w wysokich dawkach. Mogą one wymagać zmodyfikowanego schematu dawkowania, a w niektórych przypadkach stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do szczepienia.
• Dbanie o dobrą kondycję w dniu zabiegu - zjedzenie lekkiego posiłku oraz odpowiednie nawodnienie zapobiegają reakcjom wazowagalnym (zasłabnięciom wynikającym ze stresu przed ukłuciem).

Czy szczepienie Gardasil 9 przeciw HPV można podawać pacjentkom w ciąży?

Dane otrzymane z dużej liczby zastosowań szczepionki chroniącej przed HPV w okresie ciąży (badanych było ponad 1000 kobiet) wykazały, że Gardasil 9 nie powoduje wad rozwojowych i nie wpływa szkodliwie na rozwój płodu bądź noworodka. Przeprowadzono również badania na zwierzętach, z których wynika, że szczepionka na HPV nie wykazuje szkodliwego wpływu na reprodukcję i płodność.

Mimo to dane te są uznawane za niewystarczające, aby rekomendować stosowanie szczepionki Gardasil 9 w okresie ciąży. Termin szczepienia należy przełożyć do momentu rozwiązania.

Czy można szczepić przeciwko HPV podczas karmienia piersią?

Szczepionka Gardasil 9, która przeciwdziała rozwojowi HPV, może być podawana podczas karmienia piersią. W badaniach klinicznych szczepionki Gardasil 9 wzięło udział 92 kobiet, które karmiły piersią w okresie podawania szczepionki.

W badaniach immunogenność szczepionki u kobiet karmiących piersią była porównywalna do obserwowanej u kobiet, które podczas podania szczepionki tego nie robiły. Ponadto profil działań niepożądanych u kobiet karmiących piersią był porównywalny do obserwowanego u kobiet z całej populacji objętej badaniem bezpieczeństwa. 

Warto zaznaczyć, że u dzieci karmionych piersią podczas okresu szczepień nie wystąpiły żadne ciężkie działania niepożądane związane ze szczepieniem.

Pełny skład preparatu

Substancjami czynnymi szczepionki Gardasil 9 są: wysoko oczyszczone, niezakaźne białka dla każdego z typów wirusa brodawczaka ludzkiego (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58).

1 dawka (0,5 ml) zawiera około:

• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 6 - 30 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 11 - 40 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 16 - 60 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 18 - 40 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 31 - 20 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 33 - 20 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 45 - 20 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 52 - 20 mikrogramów
• Białko L12,3 wirusa brodawczaka ludzkiego1 typu 58 - 20 mikrogramów

Szczepionka zawiera również amorficzny hydroksyfosforanosiarczan glinu jako adiuwant. Adiuwanty są dodawane do szczepionek w celu poprawy odpowiedzi immunologicznej, czyli wzmocnienia działania szczepionki.

Pozostałe składniki szczepionki na HPV to: sodu chlorek, histydyna, polisorbat 80, sodu tetraboran i woda do wstrzykiwań.

Dlaczego warto szczepić się w placówkach FEBUMED?

Wybierając Centrum Dermatologiczne FEBUMED w Warszawie, zyskujesz pewność  bezpieczeństwa oraz kompleksowej opieki na każdym etapie procedury. Przed aplikacją preparatu Gardasil 9 każdy pacjent - zarówno dorosły, jak i dziecko - przechodzi wnikliwą kwalifikację lekarską, która wyklucza ewentualne przeciwwskazania i zapewnia bezstresowy przebieg zabiegu. Placówka dba o sprawną realizację pełnego, 3-dawkowego schematu szczepienia, kontrolując terminy kolejnych aplikacji. Ponadto elastyczny grafik oraz możliwość umówienia wizyty w godzinach wieczornych i w soboty pozwalają na wygodne dopasowanie profilaktyki do codziennego planu dnia.