Łuszczyca a podwyższone OB

Chociaż nie istnieją testy, które pozwoliłyby jednoznacznie rozpoznać łuszczycę, lekarz w trakcie diagnostyki może zlecić oznaczenie niektórych parametrów z krwi. Ponieważ łuszczyca należy do chorób z autoagresji i towarzyszy jej stan zapalny obejmujący cały organizm, często wykorzystuje się oznaczenie OB oraz CRP. O jakich innych schorzeniach mogą świadczyć te parametry?

Odczyn Biernackiego oznacza szybkość, z którą erytrocyty (krwinki czerwone) opadają po umieszczeniu pobranej próbki szklanej probówce. U zdrowej dorosłej kobiety po upływie 1 godziny nie powinno przekroczyć wartości 15 mm, natomiast u mężczyzny – 20 mm. Wartość ta po 65 r.ż. może być nieco wyższa (20 mm).

Szybkość opadania erytrocytów zależy od stężenia różnych białek obecnych we krwi – jak fibrynogen, beta-globuliny oraz alfa- i gamma-globuliny, które wzrasta gdy w organizmie występuje stan zapalny. Jednak opad Biernackiego może ulegać podwyższeniu również w ciąży, a zmniejszeniu - u osób z dziedzicznymi wadami układu krwiotwórczego (np. anemią sierpowatokrwinkową).

Chociaż badanie jest powszechnie wykonywane, nie jest diagnostyczne dla żadnej choroby. OB. stanowi jednak cenną wskazówkę dla lekarzy, zmuszającą do dalszej diagnostyki. Warto jednak wiedzieć iż, jak zauważają autorzy publikacji w Diagnostyce Laboratoryjnej, iż nawet u 1/5 pacjentów nie udaje się ustalić przyczyny nieprawidłowej wartości OB.

Dawniej oznaczanie OB wymagało znacznej precyzji i doświadczenia w posługiwaniu się wyskalowanymi probówkami, z których można było odczytać wynik. Dzisiaj określany jest przez odpowiednio skalibrowane automaty, co poprawiło dokładność tego testu.

Ponadto jest to badanie tanie, a jego dostępność - duża. Dlatego, mimo iż odczyn Biernackiego znany był już od 1894r., nie traci on na znaczeniu. Często łącznie z nim wykonuje się oznaczenie CRP (z ang. C-reactive protein), które również jest wskaźnikiem stanu zapalnego.

O ile podwyższenie OB występuje u około 40% pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów, dla pacjentów ze zmianami skórnymi nie ma on znaczenia diagnostycznego. Zauważono jednak, iż jego wartość przewyższająca 15mm/h, przy jednoczesnym stosowaniu leków oraz obecności zmian radiologicznych jest wiązana z wyższym ryzykiem zgonu.

Dla pacjentów z zajęciem stawów OB jest również metodą umożliwiającą śledzenie postępu choroby, zauważają autorzy publikacji w Psoriasis Forum. Jednak ani OB, ani CRP nie zostało dotąd uznane za wartościowe badanie przesiewowe do wykrywania stanu zapalnego stawów u pacjentów zmagających się z łuszczycowymi zmianami skórnymi.

Opad Biernackiego może być wykorzystywany aby ocenić ryzyko zawału serca u osób z łuszczycą. W tej chorobie, ryzyko chorób sercowo-naczyniowych jest bowiem podwyższone.

Jednocześnie, odpowiedź leczenie pozwala na obniżenie OB a co za tym idzie – zmniejszenie ryzyka zawału serca. American Journal of Clinical Dermatology wskazuje, iż dobre wyniki daje zastosowanie leków biologicznych, których celem jest TNF, a dodatkową poprawę obserwuje się w leczeniu skojarzonym z metotreksatem.

Należy zaznaczyć, iż OB nie jest badaniem o wartości diagnostycznej, czyli mogącym potwierdzać lub wykluczać rozpoznanie łuszczycy. Jeśli u pacjenta z łuszczycą z podwyższonym OB wykluczy się zajęcie stawów, przyczyna może być zupełnie niezwiązana ze stanem skóry.

Podwyższone OB bardzo często jest związane z infekcją, które nierzadko dotykają nas w sezonie jesienno-zimowymm, ale również z innymi chorobami autoimmunologicznymi a nawet - nowotworowymi. Dlatego konsultacja ze specjalistą w przypadku nieprawidłowego wyniku zawsze jest konieczna. Może się jednak okazać, iż nie ma powodu do niepokoju, a powodem podwyższenia OB. jest stan zapalny związany z banalną infekcją bakteryjną.