Usuwanie włókniaków - jak wygląda?

Zauważyłeś na swoim ciele niewielkie guzki, które wyglądają nieestetycznie lub ocierają się o ubrania? To włókniaki - powszechne i całkowicie łagodne zmiany skórne, które nie stanowią żadnego powodu do niepokoju. Nie mają one potencjału onkologicznego, co oznacza, że nie przekształcają się w złośliwe nowotwory, takie jak czerniak.

Włókniaki, zwane również fibromami, występują głównie na skórze szyi, w okolicach pachowych, w pachwinach oraz na powiekach. Mają kształt miękkich, uszypułowanych guzków, które swoim kolorem mogą wtapiać się w zdrową skórę lub przybierać nieco ciemniejszą, brunatną barwę. Choć są nieszkodliwe, dla wielu osób bywają uciążliwym defektem estetycznym - zwłaszcza gdy pojawiają się na twarzy.

Skąd się biorą włókniaki, jak można je usunąć w bezpieczny i skuteczny sposób dzięki metodom zabiegowym takim jak: laseroterapia lub elektrokoagulacja?

Rodzaje włókniaków skóry

Włókniaki mają postać niewielkich, kulistych guzków o barwie od jasnocielistej aż po ciemnobrunatnej, przypominające kolorem pieprzyki lub drobne znamiona barwnikowe. Jako łagodne zmiany skórne nie wykazują zdolności do zezłośliwienia. Wyróżniamy dwa główne rodzaje zmian o charakterze fibromatycznym: 

Włókniaki miękkie (ang. skin tags lub acrochorda)

Często występują mnogo, przybierając postać miękkich, workowatych wypustek w kolorze skóry lub w nieco ciemniejszym, brązowym odcieniu. Skłonność do powstawania włókniaków miękkich bardzo często dziedziczymy po bliskich. Choć rodzimy się z genetyczną podatnością na te zmiany, nowe guzki mogą sukcesywnie pojawiać się na naszej skórze przez całe życie. Zlokalizowane są najczęściej tam, gdzie występują naturalne załamania ciała i w fałdach skóry, czyli m.in. na szyi, powiekach oraz w okolicach pachwin.

Włókniaki twarde (ang. dermatofibromas lub hard fibromas)

Włókniaki twarde to pojedyncze, mniejsze i wyraźnie twardsze guzki, które w przeciwieństwie do odmiany miękkiej są zmianami nabytymi. Powstają w wyniku miejscowych urazów, ukąszeń owadów czy stanów zapalnych, takich jak zapalenie mieszków włosowych, drobne skaleczenia (np. podczas golenia) czy wrastające włoski. W odróżnieniu od miękkich guzki te zwykle pojawiają się na kończynach (rękach i nogach), tkwią głęboko w skórze właściwej i mogą boleć przy mocnym ucisku.

Przyczyny powstawania włókniaków

Rozwój włókniaków jest ściśle powiązany z zaburzeniami metabolicznymi. Powstają one, gdy leptyna (hormon tkanki tłuszczowej) oraz czynniki towarzyszące insulinooporności (np. białko IGF-1) stymulują receptory komórek skóry. Proces ten nasilają dodatkowo zaburzenia gospodarki estrogenowej i androgenowej, tak powszechne u osób z otyłością.. Receptory te są pobudzane przez tryptazę, która w wyniku urazów mechanicznych uwalniana jest z komórek tucznych. Z tego powodu na ich pojawienie mocno narażone są obszary stale ocierane przez odzież lub biżuterię.

Często impuls do rozrostu włókniaków wiąże się także z nagłymi zmianami fizjologicznymi i zaburzeniami hormonalnymi, co wyjaśnia, dlaczego tak często formują się one u kobiet w czasie ciąży oraz u osób zmagających się z chorobami tarczycy. Czynnikiem sprzyjającym powstawania tych zmian o charakterze grudkowym może być również zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Choć sam wirus HPV odpowiada głównie za powstawanie brodawek (np. podeszwowych czy płaskich) oraz kłykcin kończystych w rejonach intymnych, to jego obecność w organizmie może stymulować komórki skóry do niekontrolowanego podziału, czyli powstawania i rozrostu nowych zmian. 

Warto wiedzieć! Pojawienie się dużej liczby włókniaków na skórze bywa ważnym sygnałem ostrzegawczym wysyłanym przez organizm. Badania dermatologiczne wykazują, że ich wysoka częstotliwość może świadczyć o zwiększonym ryzyku rozwoju miażdżycy oraz chorób sercowo-naczyniowych. Z tego powodu, zamiast traktować je wyłącznie jako problem estetyczny, warto regularnie kontrolować swój profil metaboliczny. Szczególną uwagę należy zwrócić na badania poziomu glukozy na czczo, hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz pełny lipidogram (cholesterol LDL, HDL i trójglicerydy), których nieprawidłowe wartości idą w parze z rozrostem tych zmian.

Przykładowe zdjęcia włókniaków

fot. Klaus D. Peterr / Wikimedia

fot. Oliver Riesen (Wikimedia)

Leczenie włókniaków w Centrum Dermatologicznym FEBUMED (Warszawa)

Włókniaki to łagodne nowotwory włókniste, które powstają w wyniku rozrostu tkanki łącznej. Choć nie złośliwieją, to zazwyczaj nie ustępują samoistnie. Jeżeli zauważymy więc na swojej skórze podejrzaną zmianę o charakterze kolistym, grudkowym - przypominającym pojedyncze guzki, skonsultujmy ją z lekarzem dermatologiem. Doświadczony specjalista rozwieje wszelkie wątpliwości i wykluczy inne schorzenia skóry.

Dzięki badaniu dermatoskopowym polegającym na ocenie i analizie zmian skórnych przy pomocy urządzenia przypominającego szkło powiększające, specjalista będzie w stanie dokładnie określić rodzaj zmiany i zaproponować wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Włókniaki, w zależności od ilości, rodzaju i miejsca lokalizacji zmian, usuwa się zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym poprzez:

• Elektrokoagulację: metoda wykorzystująca działanie prądu elektrycznego o wysokiej częstotliwości. Prąd powoduje termiczne ścinanie (koagulację) białka w tkance włókniaka. Zabieg jest niezwykle szybki, bezkrwawy i bezpieczny.
• Wymrażanie włókniaków (kriochirurgia): zabieg polega na kontrolowanym poddaniu zmiany działaniu skrajnie niskiej temperatury za pomocą ciekłego azotu. Tkanki włókniaka ulegają kriodestrukcji, po czym samoistnie odpadają w ciągu kilku dni.
• Laserowe usuwanie włókniaków: najnowocześniejsza na całym świecie metoda bezkontaktowa. Wiązka lasera CO2 precyzyjnie odparowuje zmianę, jednocześnie zamykając naczynia krwionośne, co minimalizuje ryzyko infekcji. Cechuje ją wysoka precyzja i doskonały efekt estetyczny (brak blizn).

Włókniaki, zwłaszcza te o większych rozmiarach lub głęboko osadzone w skórze, mogą być również usuwane chirurgicznie. Zabieg polega na wycięciu zmiany za pomocą skalpela, co lekarz wykonuje w znieczuleniu miejscowym, zapewniając pacjentowi pełen komfort. Główną zaletą tej procedury jest możliwość pobrania wyciętej tkanki i przekazania jej do badania histopatologicznego. Pozwala to na ostateczne i stuprocentowe potwierdzenie całkowicie łagodnego charakteru usuniętej zmiany.

Dla każdego pacjenta dobierana jest odpowiednia metoda usunięcia zmian, w pełnym poszanowaniu jego indywidualnych potrzeb oraz umiejscowienia defektu. Jeśli na Twojej skórze zaobserwowałeś pojawienie się włókniaków, umów się na szybkie i bezbolesne badanie dermatoskopowe w Centrum Dermatologicznym FEBUMED, które pozwoli na wyeliminowanie zmian skórnych.