HPV (wirus brodawczaka ludzkiego) - objawy, leczenie

Wirus brodawczaka ludzkiego, znany również jako HPV, ma udowodniony związek z rakiem szyjki macicy. Test HPV pozwala wykryć czy jesteśmy zakażeni wirusem, jeszcze zanim dojdzie do pojawienia się nieprawidłowych komórek w cytologii. Coraz więcej badań wskazuje na to że w przyszłości testy w kierunku HPV będą miały pierwszeństwo przed innymi rodzajami badań przesiewowych.

Po co wykonuje się test HPV, i dlaczego warto go robić? W Europie każdego roku rozpoznaje się blisko 60 000 przypadków raka szyjki macicy. Ponad 24 000 kobiet umiera z tego powodu. Chociaż rak szyjki macicy jest jednym z nielicznych nowotworów, którym można zapobiegać za pomocą szczepień, a także wcześnie wykrywać z pomocą badań screeningowych (w tym cytologii oraz testu HPV), ilość zachorowań wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie. Istnieje wiele serotypów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV – human papilloma virus).  

Niemniej jednak tylko niektóre z nich są groźne. Według organizacji Cancer Research UK, 8 na 10 osób zostanie zarażonych jednym z rodzajów wirusa w którymś momencie życia. U wielu osób, które uległy zakażeniu organizmowi uda się zwalczyć infekcję, i ta nie pozostawi żadnego śladu. Jednak u części z nich wirus będzie się w nim utrzymywać przez lata, doprowadzając do powstania brodawek, kłykcin kończystych, jak również – raka szyjki macicy, okolicy nosogardła, oraz męskich narządów płciowych.

Czy każdy wirus HPV powoduje raka szyjki macicy?

Znanych jest kilkaset rodzajów wirusa brodawczaka ludzkiego, ale tylko kilkanaście z nich to typy HPV wysokoonkogenne, które wiążą się z ryzykiem rozwoju raka (szczególnie typ 16 i 18). Sposobem na ich szybkie wykrycie są specjalistyczne testy. Pozwalają one nie tylko zidentyfikować zakażenie, ale też precyzyjnie określić, czy pacjent ma do czynienia z najbardziej niebezpieczną odmianą wirusa.

Kiedy warto wykonać test HPV?

• Jeśli jesteś osobą aktywną seksualnie,
• Często zmieniasz partnerów,
• Nie byłaś szczepiona na HPV,
• Wynik ostatniej cytologii odbiegał od normy,
• Jesteś kobietą po 30 roku życia – negatywny wynik testu HPV oraz prawidłowy rozmaz w cytologii oznacza bardzo niskie ryzyko rozwoju nowtworu przez następnych kilkanaście lat.

U młodszych kobiet, między 20 a 30 rokiem życia, testy HPV często dają pozytywny wynik. Jak informuje American Cancer Society, wynika to z faktu, iż są bardziej aktywne seksualnie, jednak często ich organizm jest w stanie sam zwalczyć infekcję. Jeżeli test HPV jest pozytywny, ale wynik cytologii prawidłowy, powinno się go powtórzyć po upływie roku, razem z badaniem cytologicznym. Można również poddać się testowi wykrywającemu serotypy HPV 16 oraz HPV 18 i jeśli ten jest pozytywny – wykonać kolposkopię.

Dlaczego test HPV nie jest wykonywany rutynowo?

Nowoczesne testy HPV wciąż są swego rodzaju nowością, jednak najnowsze dane naukowe udowadniają, że ta metoda screeningowa dla niektórych pacjentek może być równie dobra, jeśli nie lepsza niż sama cytologia. W Wielkiej Brytanii, testy na HPV mają nawet pierwszeństwo przed cytologią, ponieważ potrafią wykryć infekcję wirusem zanim jeszcze dojdzie do zmian w komórkach szyjki macicy, donosi Cancer Research UK.

Pewną nowością są testy na HPV, w których w roli materiału do testu wykorzystywana jest próbka moczu. W przeglądzie badań, test na HPV wykonywany z próbki porannego moczu był również 22 razy skuteczniejszy w wykrywaniu infekcji wirusa brodawczaka ludzkiego, niż z próbki pobranej w innym momencie.

Nieinwazyjny test HPV z moczu to obiecująca metoda diagnostyczna. Wymaga ona jednak dalszych badań walidacyjnych, które potwierdzą jej czułość w porównaniu do tradycyjnych metod. Chodzi przede wszystkim o to, aby test skutecznie i bezbłędnie wykrywał typy HPV wysokoonkogenne. Jeśli badania zakończą się sukcesem, procedura ta może szybko stać się nowym standardem medycznym.