Ziarnica weneryczna pachwin (LGV) - jak się objawia? Leczenie

Świadomość na temat infekcji przenoszonych drogą płciową stale rośnie, choć większość z nas kojarzy głównie te najpowszechniejsze, takie jak chlamydioza, rzeżączka czy kiła. Tymczasem w wenerologii lekarze coraz częściej diagnozują schorzenia rzadsze, które przez lata występowały głównie w krajach tropikalnych, a obecnie, ze względu na globalizację i coraz powszechniejsze migracje, stają się realnym problemem w Europie.

Jedną z takich infekcji jest ziarnica weneryczna pachwin (LGV). To specyficzna, agresywna postać zakażenia chlamydią, która nieleczona może doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń układu limfatycznego. Na czym polega, jakie są etapy jej rozwoju i w jaki sposób można uniknąć poważnych powikłań?

Co to jest ziarnica weneryczna pachwin (LGV)?

Ziarnica weneryczna pachwin (LGV), znana w terminologii międzynarodowej jako Lymphogranuloma venereum, to przewlekła choroba infekcyjna wywoływana przez inwazyjne serotypy bakterii Chlamydia trachomatis (L1, L2, L3).

W przeciwieństwie do typowej chlamydiozy, która infekuje głównie powierzchowne błony śluzowe, serotypy odpowiedzialne za LGV mają zdolność wnikania głęboko do naczyń oraz węzłów chłonnych, wywołując w nich ostry, niszczący stan zapalny.

Do zakażenia dochodzi podczas bezpośrednich kontaktów seksualnych (waginalnych, analnych lub oralnych) z osobą chorą. Patogen przenosi się poprzez kontakt z zainfekowaną wydzieliną lub błoną śluzową, przy czym transmisja jest możliwa nawet przy braku pełnej penetracji. Szczególnie wysokim ryzykiem zakażenia obarczone są stosunki analne, podczas których łatwiej dochodzi do mikrourazów i uszkodzeń delikatnego nabłonka, co otwiera bakterii bezpośrednią drogę do naczyń chłonnych.

Choć nazwa ziarnica weneryczna pachwin (LGV) brzmi podobnie, nie należy jej mylić z inną rzadką chorobą tropikalną, jaką jest ziarniniak pachwinowy (donowanoza) - to dwa zupełnie różne schorzenia wywoływane przez odmienne bakterie.

Ziarnica weneryczna pachwin - objawy i stadia rozwoju

Jakie objawy daje ziarnica weneryczna pachwin? Infekcja rozwija się etapowo, a jej pierwsze symptomy są łatwe do przeoczenia. Wyróżnia się trzy fazy:

• Stadium pierwsze (pierwotne) - po okresie wylęgania (od kilku dni do 3 tygodni) w miejscu wniknięcia bakterii pojawia się mała, bezbolesna grudka, pęcherzyk lub powierzchowne owrzodzenie. Zmiana ta lokalizuje się na narządach płciowych, w kanale odbytu lub w jamie ustnej. Ponieważ zmiana nie boli i bardzo szybko (w ciągu kilku dni) samoistnie się goi, większość pacjentów całkowicie ją ignoruje.
• Stadium drugie (pachwinowe) - następuje po kilku tygodniach od wygojenia pierwotnej ranki. To kluczowy moment choroby. Bakterie docierają do okolicznych węzłów chłonnych (najczęściej w pachwinach). Węzły te stają się powiększone, twarde i niezwykle bolesne. Skóra nad nimi staje się napięta i zaczerwieniona. Charakterystycznym objawem jest tzw. "objaw bruzdy" - powiększone pakiety węzłów nad i pod więzadłem pachwinowym są przedzielone wyraźnym wgłębieniem. Z czasem pakiety te mogą pękać, tworząc bolesne przetoki, z których sączy się gęsta treść ropna. Temu etapowi towarzyszą objawy ogólnoustrojowe: gorączka, dreszcze i bóle mięśni.
• Stadium trzecie (odbytniczo-narządowe) rozwija się u osób, które nie podjęły leczenia, szczególnie po kontaktach analnych. Stan zapalny obejmuje prostnicę, prowadząc do bolesnego parcia na stolec, krwawień z odbytu oraz powstawania zwężeń jelita i bolesnych owrzodzeń narządów płciowych.

Diagnostyka i skuteczne leczenie

Z powodu niespecyficznych objawów w pierwszym stadium, LGV bywa mylona z kiłą, opryszczką narządów płciowych lub innymi chorobami wenerycznymi. Podstawą diagnostyki jest konsultacja wenerologiczna. Podczas badania lekarz pobiera wymaz bezpośrednio z obecnych zmian skórnych, owrzodzeń lub przetok, a następnie kieruje materiał na zaawansowane testy molekularne metodą PCR. Badania te charakteryzują się najwyższą czułością, co pozwala na identyfikację materiału genetycznego (DNA) konkretnego, patogennego serotypu Chlamydia trachomatis.

Gdy diagnoza zostanie potwierdzona, wdraża się leczenie ziarnicy wenerycznej pachwin. Ponieważ choroba ma podłoże bakteryjne, podstawową formą terapii jest celowana antybiotykoterapia doustna. Terapia polega na przyjmowaniu odpowiednio dobranych dawek doksycykliny lub erytromycyny przez okres minimum 21 dni. W przypadku dużych, bolesnych pakietów węzłów chłonnych wypełnionych ropą, lekarz może podjąć decyzję o ich precyzyjnym nakłuciu (aspiracji) w celu usunięcia treści i złagodzenia ucisku - bezwzględnie zabrania się nacinania takich zmian.

Warto pamiętać, że sukces terapeutyczny wymaga jednoczesnego przebadania i leczenia wszystkich partnerów seksualnych pacjenta z ostatnich 60 dni.